De uitzet vond plaats tijdens een expeditie van Stichting Doggerland binnen het programma Rewilding Dogger Bank Seascape, samen met ARK Rewilding Nederland, Blue Marine Foundation en Atlantic Technological University. De herstelactiviteiten zijn mede gefinancierd door Natuurversterking Noordzee, als onderdeel van het project Rifherstel-XL. Op vier locaties op de Doggersbank werden paardenmosselen in verschillende structuren op de zeebodem geplaatst. De komende jaren volgen onderzoekers nauwgezet hoe de mosselen zich ontwikkelen, voortplanten en mogelijk nieuwe riffen vormen.
30 september 2026
Nieuwe kansen voor riffen in ‘kraamkamer’ van de Noordzee
Een internationaal team van natuurbeschermers heeft op de Doggersbank, een belangrijke kraamkamer van de Noordzee, 15.000 paardenmosselen uitgezet. Het is een grote stap in een ambitieus programma om verloren schelpdieren en de riffen die zij kunnen vormen terug te brengen naar de zeebodem van de Noordzee. Als het initiatief slaagt, kan vanaf 2027 worden opgeschaald naar grootschalig herstel van deze belangrijke leefgebieden voor vissen, zeezoogdieren en zeevogels.
Rewilding Dogger Bank
Emilie Reuchlin, directeur van Stichting Doggerland: “In ons programma Rewilding Dogger Bank Seascape werken we aan het herstel van de Doggersbank. Niet veel mensen weten dit, maar het is ons grootste beschermde natuurgebied. Haar zeebodem was vroeger een bron van leven met een diversiteit aan leefgebieden inclusief riffen, maar eeuwenlang intensief vissen met sleepnetten heeft de bodem kaalgeslagen. Spontaan herstel is niet snel te verwachten.” Het collectief doet al jaren ecologisch onderzoek naar mogelijkheden voor herstel. Met de uitzet van 15.000 paardenmosselen kunnen zij observeren wat deze schelpdieren daadwerkelijk nodig hebben om riffen te vormen. Dit experiment is een eerste stap op weg naar opschaling in de komende jaren.
Reuchlin: “We hebben ervaring met oesterrifherstel, maar we gaan voor het eerst in de Noordzee paardenmosselriffen proberen te herstellen. En we pionieren met schelpdierrifherstel ver op zee en uit de kust. De omstandigheden zijn anders en nog uitdagender. Als deze paardenmosselen hier kunnen overleven en voortplanten, komt het toekomstperspectief van een gezonde Doggersbank met een rijke en levendige zeebodem na eeuwen achteruitgang weer in beeld. Dat is een unicum en goed nieuws voor de hele Noordzee.”
Ecosysteembouwers
Roos Bol van ARK Rewilding Nederland: “De paardenmossel is een echte ecosysteembouwer, een rifvormende soort die van oorsprong voorkomt op de Doggersbank. Onder de juiste omstandigheden bouwen zij schelp op schelp nieuwe riffen, met daarin allerlei kieren, hoekjes en gaatjes: perfect voor verschillende diersoorten om in te leven, schuilen, eitjes op af te zetten en zich te voeden. En op zoek naar voedsel filteren ze fijne deeltjes uit het water: wat ze niet kunnen verteren, scheiden ze uit als aan elkaar geplakte ‘pseudofaeces’. Daarmee dragen ze bij aan waterzuivering en stabilisatie van de bodem en van het rif. Zo vormt het rif op de zeebodem een belangrijke basis voor een gezond en sterk ecosysteem op de Doggersbank.”
Kraamkamer van de Noordzee
Ondanks de ernstig verzwakte toestand van de Doggersbank, leven daar nog steeds bedreigde en beschermde soorten. Het is een voortplantingsgebied voor haaien, roggen, kabeljauw, makreel, haring, wijting en tong. Ze functioneert als kraamkamer en voedselgebied voor bruinvissen, dwergvinvissen, grijze zeehonden, jan-van-genten, papegaaiduikers, zeekoeten, alken en andere beschermde zeevogels. Reuchlin: “Ecosystemen kunnen zichzelf herstellen, als ze maar de kans krijgen. En dat betekent: in beschermde zeegebieden als deze geen schadelijke activiteiten meer toestaan. En waar de natuur vanzelf niet kan herstellen, helpen we met actief herstel van schelpdierriffen.”
