Rifherstel-XL
Door menselijke activiteiten, ziektes en klimaatverandering zijn natuurlijke riffen in de Noordzee grotendeels van de zeebodem verdwenen. Hierdoor staat de biodiversiteit sterk onder druk. Riffen vormen namelijk een hoeksteen van mariene ecosystemen: ze bieden voedsel, bescherming en leefruimte voor zeeleven. Daarom beginnen we hier om de natuur in de Noordzee te versterken.
Het Project
Wat gaat er gebeuren?
Elf organisaties onderzoeken gezamenlijk welke rifstructuren geschikt zijn voor grootschalige toepassing om het zeeleven in de Noordzee te versterken. Het onderzoek vindt plaats in het natuurgebied het Friese Front, ten noorden van de Waddeneilanden, waar de structuren op zee worden uitgezet. ‘Leren door te doen’ staat centraal: in de praktijk wordt getest wat wel en niet werkt.
Er wordt al jarenlang gewerkt aan rifherstel door verschillende partijen en met uiteenlopende methoden. Denk hierbij aan het kweken van gezonde oesters, het gebruik van afgedankte fruitbomen als basis voor rifstructuren en de innovatieve ‘remote setting’-methode. Rifherstel-XL brengt deze technieken samen en bouwt voort op bestaande kennis en ervaring.
De rifstructuren
De eerste stap is het optimaliseren van de structuren. Daarna worden ze in zee geplaatst en gemonitord. De volgende typen structuren worden getest:
-
Broodstock structures: 240 tetrapods met 20.000 éénjarige oesters, als startpunt voor verdere rifgroei.
-
Spat on substrate: 8 miljoen jonge oesters die zijn bevestigd op substraten zoals stenen of kleiblokken, om op termijn een zelfvoorzienend rif te bouwen.
-
Shell feeders: Biologisch afbreekbare touwen met mosselen die voor schelpmateriaal zorgen waarop rifvormende organismen, zoals bepaalde wormensoorten, zich kunnen vestigen.
-
TreeReefs: Afgedankte fruitbomen die op de zeebodem worden geplaatst. Deze trekken snel zeeleven aan en bieden een langdurige leefomgeving voor rifvormende soorten.
-
Reef Restoration Box (ReReBox): Een experimentele opstelling met verschillende structuren, gebruikt om de ontwikkeling van biodiversiteit te onderzoeken en de geschiktheid van een locatie voor rifherstel te beoordelen.
Tijdlijn
Dit vierjarige project zal verschillende rifherstelstructuren plaatsen op het Friese Front, een beschermd natuurgebied ten noorden van de Waddeneilanden. Het centrale principe van het project is leren door te doen in de praktijk testen wat wel en niet werkt.
2026: Rifstructuren worden ontworpen en getest. Monitoringsparameters en -technieken worden vastgesteld.
2027: Maken en plaatsing van rifstructuren en monitoringsinstrumenten op het Friese Front.
2027-2029: Intensieve monitoring om te beoordelen hoe de structuren zich in de loop van de tijd ontwikkelen.
Projectupdate
Vroege monitoring laat sterke vesting van jonge oesters zien
Deze zomer voerde het Rifherstel-XL-team een monitoringscampagne uit om vast te stellen hoeveel larven van de Europese platte oester zich succesvol hadden gevestigd op de broodstock-structuren. Daarbij worden verschillende structuurontwerpen, substraten en behandelingen getest.
Tijdens deze monitoringsronde werden 36 structuren uitgebreid onderzocht. De vestiging van jonge oesters (spat) bleek zeer succesvol. Gemiddeld werden 695 oesters per structuur geteld. De grootste jonge oesters waren al uitgegroeid tot ongeveer één centimeter en waren duidelijk zichtbaar met het blote oog.
In de komende maanden wordt hun ontwikkeling verder gevolgd met fotomonitoring. Het doel is om in 2027 in totaal 20.000 éénjarige Europese platte oesters uit te zetten, wat neerkomt op ongeveer 80 oesters per structuur.
Partners
Aan het project Rifherstel-XL werken elf organisaties samen: het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ), Wageningen Marine Research, Waardenburg Ecology, Van Oord Ocean Health, EcoShape, De Rijke Noordzee, Naturalis Biodiversity Center, TU Delft, Stichting Zeeschelp, ARK Rewilding Nederland en Stichting Doggerland. Dit project wordt gefinancierd met steun van de Europese Unie (Next Generation EU).
Ontdek meer projecten
