Projecten

Rifherstel-XL

Een bijna vergeten beeld: een Noordzee die wemelt van het leven. Oesters en mosselen vormen riffen, krabachtige dieren schuilen tussen sponzen en anemonen, en vissen profiteren volop van de voedselrijkdom. Project Rifherstel-XL zet zich in om dit beeld terug te brengen op grote schaal.

Door menselijke activiteiten, ziektes en klimaatverandering zijn natuurlijke riffen in de Noordzee grotendeels van de zeebodem verdwenen. Hierdoor staat de biodiversiteit sterk onder druk. Riffen vormen namelijk een hoeksteen van mariene ecosystemen: ze bieden voedsel, bescherming en leefruimte voor zeeleven. Daarom beginnen we hier om de natuur in de Noordzee te versterken.

Het project – wat gaat er gebeuren?

Elf organisaties onderzoeken gezamenlijk welke rifstructuren geschikt zijn voor grootschalige toepassing om het zeeleven in de Noordzee te versterken. Het onderzoek vindt plaats in het natuurgebied het Friese Front, ten noorden van de Waddeneilanden, waar de structuren op zee worden uitgezet. ‘Leren door te doen’ staat centraal: in de praktijk wordt getest wat wel en niet werkt.

 

Er wordt al jarenlang gewerkt aan rifherstel door verschillende partijen en met uiteenlopende methoden. Denk hierbij aan het kweken van gezonde oesters, het gebruik van afgedankte fruitbomen als basis voor rifstructuren en de innovatieve ‘remote setting’-methode. Rifherstel-XL brengt deze technieken samen en bouwt voort op bestaande kennis en ervaring.

 

In 2026 worden de structuren ontwikkeld, getest en verbeterd. Vanaf 2027 worden ze geplaatst in het Friese Front en intensief gemonitord. Gedurende de volledige vier jaar van het project wordt onderzocht hoe de structuren zich ontwikkelen, wat hun impact is op het zeeleven en hoe ze op industriële schaal toegepast kunnen worden.

“Rifherstel doen op de bodem van een ruige zee is pionieren. We gaan al doende van de pilots leren welke vormen van rifherstel het beste werken op open zee. Deze nieuwe rifstructuren kunnen helpen de biodiversiteit in de Noordzee te verhogen.”
Pauline Kamermans Senior onderzoeker bij Wageningen Marine

De rifstructuren

De eerste stap is het optimaliseren van de structuren. Daarna worden ze in zee geplaatst en gemonitord. De volgende typen structuren worden getest:

  • Broodstock structures: 240 tetrapods met 20.000 eenjarige oesters, als startpunt voor verdere rifgroei.

  • Spat on substrate: 8 miljoen jonge oesters op stenen, om op termijn een zelfvoorzienend rif te bouwen.

  • Shell feeders: afbreekbare touwen met mosselen, die zorgen voor schelpmateriaal waar oesterlarven zich kunnen vestigen.

  • TreeReefs: afgedankte fruitbomen die op de zeebodem snel leven aantrekken en tijdelijk een plek bieden voor rifvormende soorten.

“We hebben de afgelopen jaren al heel veel geleerd over rifherstel, maar we missen nog de schaal voor serieus natuurherstel. Dit project brengt daar verandering in.”
Nienke Oostenbrink Projectleider Natuurversterking Noordzee

Partners

Aan het project Rifherstel-XL werken elf organisaties samen: het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ), Wageningen Marine Research, Waardenburg Ecology, Van Oord Ocean Health, EcoShape, De Rijke Noordzee, Naturalis Biodiversity Center, TU Delft, Stichting Zeeschelp, ARK Rewilding Nederland en Stichting Doggerland.

Ontdek meer projecten

In de interactieve Toolbox verzamelen we alle praktijkkennis en geleerde lessen over natuurversterkende maatregelen op zee. Gebruikers wereldwijd kunnen hun eigen projecten toevoegen.
Deze link open in een nieuw tabblad Naar de toolbox